De Europese regelgeving voor verpakkingen begrijpen

• De vermindering van verpakkingsafval,
• De bevordering van hergebruik,
• De effectieve recyclebaarheid van verpakkingen,
• Het gebruik van post-consumer gerecycled materiaal,
• De harmonisatie van regels op de schaal van de Europese Unie,
• En de ontwikkeling van de circulaire economie.

De verordening is aangenomen in april 2025.
Er is voorzien in een geleidelijke inwerkingtreding tussen 2025 en 2030, afhankelijk van de betreffende eisen (recyclebaarheid, hergebruik,
gerecycled gehalte…).

Alle fabrikanten, distributeurs en partijen die verpakkingen op de markt brengen in de Europese Unie zijn betrokken.
Dit geldt ook voor merken die verpakte producten importeren naar of exporteren uit de EU.

Niet rechtstreeks. Echter, alle fabrikanten of distributeurs uit Zwitserland en andere landen die hun producten in
de Europese Unie willen vermarkten, moeten voldoen aan de eisen van de PPWR. Zwitserland is dus indirect betrokken.

Vanaf 2030 moeten alle verpakkingen ontworpen zijn om recyclebaar te zijn.
Deze pijler vereist dat verpakkingen die op de markt worden gebracht op een effectieve manier recyclebaar zijn:

• Hetzij via een mono-materiaal ontwerp (bijv. volledig PE of volledig PP),
• Hetzij via compatibiliteit met de bestaande industriële sorteer- en recyclingstromen in elk land.

De lidstaten moeten hun infrastructuur voor inzameling, sortering en recycling ontwikkelen of versterken, zodat verpakkingen in de praktijk daadwerkelijk gerecycled kunnen worden, en niet alleen in theorie.

• Alle verpakkingen die op de EU-markt worden gebracht, moeten een recyclebaarheid van ten minste 70% hebben.
• Ze worden geclassificeerd van A tot E:
• Alleen verpakkingen met klasse A, B of C zijn toegestaan.
• Verpakkingen met klasse D en E zijn verboden.

• Alleen verpakkingen geclassificeerd als A & B met een recyclebaarheidspercentage ≥95% en ≥80% blijven toegestaan.
• Verpakkingen van categorie C worden op hun beurt verboden.

Voor Frankrijk bestaat er een tool op Citéo genaamd Tree Citeo. Zodra de informatie is ingevoerd, geeft de tool het recyclebaarheidspercentage aan.

Momenteel is er in Europa geen harmonisatie wat betreft het recyclebaarheidspercentage van verpakkingen. De PPWR spreekt over het creëren van een gemeenschappelijke tool die door alle partijen die verpakkingen op de EU-markt brengen gebruikt zal worden. Deze tool zal zorgen voor consistentie in het recyclebaarheidspercentage in alle landen die onder de PPWR vallen.

De pijler gerecycled materiaal is gericht op het integreren van meer gerecyclede materialen in verpakkingen om:

• Het gebruik van nieuwe grondstoffen te beperken,
• De druk op natuurlijke hulpbronnen te verminderen,
• En het geleidelijk uitfaseren van wegwerpverpakkingen aan te moedigen.

Het gebruikte gerecyclede materiaal moet afkomstig zijn van post-consumer kunststoffen (dat wil zeggen teruggewonnen na gebruik door de
consumenten, en niet afkomstig van industrieel afval), bij voorkeur uit de Europese Unie.

Een strikte traceerbaarheid van materialen is vereist, ondersteund door erkende certificeringen.
Tijdelijke afwijkingen kunnen worden verleend als de aanvoer van gerecycled materiaal als onvoldoende wordt beschouwd.

• Mechanische recycling geniet de voorkeur; dit is een klassiek proces dat weinig energie verbruikt en op grote schaal in Europa wordt toegepast. De kwaliteit kan echter soms beperkt zijn en problemen opleveren voor gebruik in de voedingsmiddelenindustrie, behalve voor PET.

Wat zijn de percentages voor gerecycled materiaal?
Tegen 2030 moeten kunststof verpakkingen voor non-food 35% PCR-gerecycled materiaal bevatten.
Voedselverpakkingen (gevoelige verpakkingen) moeten 10% gerecycled materiaal bevatten, mits dit geen invloed heeft op de voedselveiligheid. Het is aan de partijen die de producten op de markt brengen om dit te bewijzen.

Tegen 2040 moeten kunststof verpakkingen voor non-food 65% PCR-gerecycled materiaal bevatten.
Voedselverpakkingen (gevoelige verpakkingen) moeten 50% gerecycled materiaal bevatten, mits dit geen invloed heeft op de voedselveiligheid. Het is aan de partijen die de producten op de markt brengen om dit te bewijzen.

In februari 2028 herziet de commissie de mogelijkheid om biobased materiaal te gebruiken, uitsluitend indien er onvoldoende gerecycled materiaal beschikbaar is. Dit biobased materiaal zal bestemd zijn voor verpakkingen met gevoelig contact.

• Verpakkingen voor babyvoeding en voor medische producten voor kinderen
• Transportverpakkingen voor gevaarlijke goederen
• Voor verpakkingen die een risico vormen voor de menselijke gezondheid
• Voor alle verpakkingen waarbij het percentage plastic minder dan 5% is

Réutilisation: De consument besluit een verpakking te hergebruiken die oorspronkelijk was ontworpen om te worden weggegooid (bijv. een lege jampot die wordt gebruikt om schroeven in te bewaren).
Réemploi: De verpakking is vanaf het begin ontworpen om meerdere keren te worden gebruikt voor hetzelfde doel (bijv. een glazen statiegeldles). Het komt na elk gebruik niet in de afvalstroom terecht.

Vanaf 1 januari 2030 moet ten minste 40% van alle transportverpakkingen of verkoopverpakkingen die worden gebruikt voor het transport van producten, inclusief in het kader van e-commerce, herbruikbaar zijn binnen een hergebruiksysteem. De betreffende verpakkingen kunnen de vorm hebben van pallets, opvouwbare plastic dozen, dozen, trays, plastic kratten, grote containers voor bulkgoederen, emmers, vaten en jerrycans, ongeacht hun grootte en de materialen waaruit ze bestaan, inclusief flexibele formaten of palletverpakkingen of omsnoeringsbanden die worden gebruikt om producten op pallets te stabiliseren en te beschermen tijdens hun transport.

Vanaf 1 januari 2032 moeten alle verpakkingen die specifiek voor transport zijn aangewezen voor 100% herbruikbaar zijn, mits deze niet bestemd zijn voor eindconsumenten.

• Transportverpakkingen voor gevaarlijke goederen
• Transportverpakkingen voor grote machines, apparatuur en goederen (specifieke verpakkingen)
• Flexibele formaten voor het transport van verpakkingen met direct contact met levensmiddelen en diervoeders
• Verpakkingen voor medische of farmaceutische producten

Op het eerste gezicht zijn biocomposteerbare verpakkingen niet verboden voor de PPWR als deze verpakkingen aan bepaalde beperkingen voldoen; zo moet de verpakking naast composteerbaarheid ook recyclebaar zijn om te voorkomen dat het recyclingsysteem wordt verstoord of het materiaal verslechtert.

De PPWR verplicht de EU-lidstaten tot een geleidelijke vermindering van het volume aan verpakkingen dat op de markt wordt gebracht, met 2018 als referentiejaar.
Tegen 2030 = een vermindering van 5%
Tegen 2035 = een vermindering van 10%
Tegen 2040 = een vermindering van 15%

Op 12 februari 2032 herziet de commissie de vastgestelde doelstellingen en evalueert zij de noodzaak om specifieke doelstellingen voor bepaalde verpakkingsmaterialen op te nemen. Alle soorten verpakkingen zijn betrokken, inclusief recyclebare of herbruikbare verpakkingen.

De regelgeving verbiedt, behoudens uitzonderingen, verpakkingen die meer dan 40% loze ruimte bevatten ten opzichte van het product.
Fabrikanten moeten de verhouding product/verpakking verantwoorden via een technische analyse die bewijst dat de verpakking tot het strikt noodzakelijke is gedimensioneerd.

• Voor verpakkingen met een speciale bescherming (fragiel, gevaarlijk)
• Voor producten met een onregelmatige vorm
• In het geval dat het bundelen van producten tot doel heeft de milieu-impact te verminderen

Bepaalde wegwerpverpakkingen zijn vanaf 1 januari 2030 verboden

• Kunststof verpakkingen (voor eenmalig gebruik) voor gebundelde producten
• Verpakkingen voor onbewerkte verse groenten en fruit
• Kunststof wegwerpverpakkingen voor consumptie ter plaatse (fastfood, kantines…).
• Eenmalige portieverpakkingen in restaurants
• Wegwerpverpakkingen ontworpen voor accommodaties (shampooflesjes, lotion of zakjes voor zeepjes).
• Zeer lichte plastic zakken (zeer dunne zakjes voor bulkproducten), met uitzondering van plastic zakken die nodig zijn om hygiënische redenen of wanneer dit bijdraagt aan het voorkomen van voedselverspilling.
  Het doel is om deze wegwerpoplossingen te vervangen door herbruikbare of statiegeldverpakkingen.

In het kader van de PPWR voorziet de Europese Unie in een verbod op verpakkingen die PFAS bevatten, in het bijzonder verpakkingen die bestemd zijn voor contact met levensmiddelen. Vanaf 12 augustus 2026 is het verboden om verpakkingen die PFAS bevatten boven een door de regelgeving gedefinieerde drempel op de EU-markt te brengen.

PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zijn synthetische chemische componenten die al vele jaren in de industrie worden gebruikt, met name vanwege hun anti-aanbak, waterafstotende en hittebestendige eigenschappen. PFAS zijn ‘eeuwige’ verontreinigende stoffen die in het milieu blijven bestaan en een schadelijke impact hebben op mensen.

Drempel exclusief polymere PFAS
25 ppb per PFAS
250 ppb voor het totaal aan PFAS

Drempel inclusief polymere PFAS
50 ppm per PFAS

De PPWR introduceert nieuwe etiketteringsverplichtingen gericht op het harmoniseren van de informatie op verpakkingen. Deze maatregelen zijn bedoeld om het sorteren door consumenten te vergemakkelijken, hergebruik te bevorderen en de milieutransparantie te versterken.

Informatie verstrekken op de verpakking wordt essentieel. De te vermelden informatie omvat: de samenstelling en de herkomst van het materiaal, of de verpakking composteerbaar of biologisch afbreekbaar is, en of deze geschikt is voor thuiscompostering. Ook of het gerecycled of biobased materiaal bevat. Informatie over sorteren, of hoe de verpakking te hergebruiken als deze geen deel uitmaakt van een statiegeld- of retoursysteem. De EU zal overeenstemming moeten bereiken over een geharmoniseerde communicatie voor de informatie die verplicht op de verpakkingen komt te staan.

Categorie A – Uitstekende recyclebaarheid (≥ 95%)

• Transparante PET-flessen zonder kleurstof, met afneembaar etiket en dop van hogedichtheidpolyethyleen (HDPE).
• Niet-gelakte aluminium blikjes, zoals drankblikjes.
• Verpakkingen van niet-geplastificeerd golfkarton, zonder vernis of metaalinkten.

Deze verpakkingen zijn gemakkelijk recyclebaar in de huidige infrastructuur en leveren secundaire grondstoffen van hoge kwaliteit op.

Categorie B – Goede recyclebaarheid (≥ 80%)

• Gekleurde PET-flessen (bijvoorbeeld groen of blauw), met een standaard zelfklevend etiket.
• Polypropyleen (PP) potjes gebruikt voor zuivelproducten, met een aluminium dekseltje.
• Kartonnen verpakkingen met een dun laagje plastic (bijvoorbeeld voor drankkartons).

Deze verpakkingen zijn recyclebaar, maar sommige componenten kunnen specifieke behandelingen vereisen.

Categorie C – Gemiddelde recyclebaarheid (≥ 70%)

• Meerlaagse plastic zakjes (bijvoorbeeld PET/PE) gebruikt voor chips of koffie.
• Geplastificeerde kartonnen verpakkingen met een laagje polyethyleen, zoals bepaalde sapkartons.
• Schalen van geëxpandeerd polystyreen (EPS) gebruikt voor vlees of vis.

Deze verpakkingen vormen een uitdaging voor recycling vanwege hun complexe samenstelling of de aanwezigheid van materialen die moeilijk te scheiden zijn.

Categorie D – Lage recyclebaarheid (< 70%)

• Zwarte plastic verpakkingen (vaak niet detecteerbaar door optische sorteersystemen).
• Gemetalliseerde zakjes gebruikt voor snacks of koffie.
• Verpakkingen met niet-scheidbare componenten (bijvoorbeeld metalen doppen op plastic flessen).

Deze verpakkingen zijn met de huidige technologieën moeilijk recyclebaar en kunnen recyclingstromen verstoren.

Categorie E – Niet recyclebaar

• Verpakkingen van PVC of verpakkingen die zorgwekkende stoffen zoals PFAS bevatten.
• Complexe composietverpakkingen (bijvoorbeeld een mengsel van plastic, aluminium en papier) die niet scheidbaar zijn.
• Verpakkingen die additieven of kleurstoffen bevatten die de recycling verstoren.

Deze verpakkingen zijn niet recyclebaar in de bestaande infrastructuur en zijn over het algemeen bestemd voor verbranding of stort.